طرز تهیه آش دوغ اردبیلی ! آش دوغ یکی از اصیل ترین و محبوب ترین آش های ایرانی است که به ویژه در استان اردبیل جایگاه ویژه ای دارد. این آش خوش مزه ترکیبی از دوغ محلی ، نخود و سبزی های معطر است که علاوه بر طعم عالی ، خواص زیادی برای سلامتی دارد.
طرز تهیه آش دوغ در مناطق مختلف کمی متفاوت است؛ در اردبیل آش دوغ را با کوفته های ریز گوشت درست می کنند ، در تبریز بیشتر ساده و بدون گوشت است ، و در زنجان هم به شکل خاص خودش پخته می شود.
در این مقاله می خوانید:
- تاریخچه و معرفی آش دوغ
- مواد لازم و دستور پخت مرحله به مرحله
- فوتوفنهای مهم برای مجلسی شدن آش دوغ
- خواص علمی و ارزش غذایی
- تفاوت آش دوغ در شهرهای مختلف ایران
- سوالات متداول کاربران درباره طرز تهیه آش دوغ
تاریخچه آش دوغ
آش دوغ قدمتی طولانی در فرهنگ غذایی ایران دارد. در گذشته ، استفاده از دوغ محلی و سبزی های کوهی در روستا ها رایج بود و مردم برای داشتن یک غذای مقوی ، ساده و خوش مزه از ترکیب آنها آش دوغ تهیه می کردند.
استان اردبیل به دلیل تولید لبنیات با کیفیت و داشتن هوای خنک کوهستانی ، خاستگاه اصلی آش دوغ به شمار می رود. این غذا معمولاً در مراسم سنتی ، جشن ها و دورهمی های خانوادگی سرو می شود.
مواد لازم برای طرز تهیه آش دوغ اردبیلی (۴ نفره)
- دوغ محلی: ۱.۵ لیتر
- نخود: ۱ پیمانه (خیس خورده از شب قبل)
- برنج نیم دانه: ۰.۵ پیمانه
- سبزی آش (تره ، جعفری ، گشنیز ، شوید): ۴۰۰ گرم
- سیر: ۳ حبه رنده شده
- تخم مرغ: ۱ عدد (برای جلو گیری از بریدن دوغ)
- گوشت چرخ کرده: ۲۰۰ گرم (اختیاری – برای کوفته ریزه)
- نمک و فلفل سیاه: به مقدار لازم
- نعنا داغ: برای تزیین
- پیاز داغ: برای تزیین
طرز تهیه آش دوغ مرحله به مرحله
۱. آماده سازی نخود
نخود را از شب قبل خیس کنید تا نفخ آن گرفته شود. سپس در قابلمه بریزید و با آب کافی بپزید تا نیم پز شود.
۲. ترکیب دوغ و برنج
دوغ محلی را در یک قابلمه بزرگ بریزید. برنج نیمدانه را اضافه کنید. برای جلوگیری از بریدن دوغ، یک عدد تخم مرغ را هم داخل دوغ بشکنید و به خوبی هم بزنید.
۳. افزودن نخود
سبزی آش خرد شده را اضافه کنید و مرتب هم بزنید تا دوغ نبرد. سبزی ها باید حدود ۲۰ دقیقه با دوغ بجوشند.
۴. اضافه کردن سبزی ها
سبزی آش خرد شده را اضافه کنید و مرتب هم بزنید تا دوغ نبرد. سبزی ها باید حدود ۲۰ دقیقه با دوغ بجوشند.
۵. تهیه کوفته ریزه (اختیاری)
اگر بخواهید آش دوغ شما مجلسی تر شود ، گوشت چرخ کرده را با کمی نمک و فلفل ورز دهید و به شکل کوفته های ریز درآورید. سپس آن ها را در قابلمه آش بریزید تا هم زمان بپزند.
۶. تزیین و سرو
وقتی آش به غلظت مناسب رسید، آن را در کاسه بکشید و با نعنا داغ و پیاز داغ تزیین کنید.
آش اوماج آذری؛ رقیق و مقوی مخصوص روزهای بیماری
فوت وفن های طرز تهیه آش دوغ
- برای خوش مزه تر شدن آش ، بهتر است از دوغ محلی و ترش استفاده کنید.
- هم زدن مداوم در زمان جوشیدن ، جلوی بریدن دوغ را می گیرد.
- اگر دوغ شما خیلی رقیق بود ، کمی ماست پر چرب به آن اضافه کنید.
- کوفته ریزه ها را قبل از انداختن داخل آش کمی در روغن تفت دهید تا وا نروند.
- سبزی تازه عطر بهتری دارد ولی در صورت نبود میتوانید از سبزی خشک هم استفاده کنید.
خواص آش دوغ از نظر علمی
۱. پروتئین بالا
وجود نخود و گوشت (در صورت استفاده) باعث می شود این غذا منبع خوبی از پروتئین باشد.
۲. تقویت گوارش
دوغ حاوی پروبیوتیک هاست که به بهبود عملکرد دستگاه گوارش کمک می کند.
۳. غنی از ویتامین ها
سبزی های موجود در آش سرشار از ویتامین A، C و فیبر هستند.
۴. مناسب برای کم خونی
نخود و سبزی های سبز به تامین آهن کمک می کنند.
ارزش غذایی آش دوغ (هر ۱۰۰ گرم)
| ماده | مقدار تقریبی | خواص اصلی |
|---|---|---|
| کالری | ۹۰ – ۱۲۰ | انرژی متوسط |
| پروتئین | ۴ – ۶ گرم | رشد و ترمیم بدن |
| فیبر | ۳ – ۴ گرم | سلامت گوارش |
| کلسیم | ۱۵۰ میلی گرم | تقویت استخوان ها |
| ویتامین C | ۲۰ میلی گرم | تقویت سیستم ایمنی |
انواع آش دوغ در شهر های مختلف
- آش دوغ اردبیلی: همراه با کوفته ریزه و سبزی های کوهی
- آش دوغ تبریزی: بدون گوشت و بیشتر با برنج و سبزی
- آش دوغ زنجان: ترش تر از نسخه اردبیل ، با دوغ محلی پر چرب
- آش دوغ خراسان: گاهی به جای سبزی ، از اسفناج یا شوید بیشتر استفاده می شود
آش ترخینه همدانی؛ با گل پر و دوغ غلیظ
سوالات متداول درباره طرز تهیه آش دوغ
چرا دوغ در آش می برد؟
به خاطر حرارت زیاد یا هم نزدن مداوم. حتماً تخم مرغ را هم به دوغ اضافه کنید تا نبرد.
آیا می توان آش دوغ را با ماست درست کرد؟
بله ، کافی است ماست پر چرب را با کمی آب رقیق کنید و جایگزین دوغ کنید.
آش دوغ سرد هم سرو می شود؟
خیر، آش دوغ معمولاً داغ سرو می شود اما بعضی ها آن را در دمای ولرم مصرف می کنند.
بهترین همراه آش دوغ چیست؟
این غذا اغلب به تنهایی سرو می شود، ولی همراه با سبزی خوردن و نان تازه بسیار لذیذ است.
آش انار شمالی؛ ترش و شیرین با سبزیجات محلی
جمع بندی
آش دوغ یکی از خوش مزه ترین و مقوی ترین غذا های محلی ایران است که به خصوص در اردبیل محبوبیت زیادی دارد. ترکیب دوغ محلی ، نخود ، سبزی و کوفته ریزه ، این غذا را به یک وعده کامل و سالم تبدیل کرده است.
اگر به دنبال یک غذای متفاوت و سنتی برای مهمانی ها یا دورهمی ها هستید ، طرز تهیه آش دوغ را حتماً امتحان کنید.
آش رشتهی سلطانی: ۷ لایه طعمهای ایرانی در یک قاب!
آش دوغ خراسانی؛ سرد یا گرم؟ (با گوشت یا بدون گوشت!)
طرز تهیه سوپ مرغ و سبزیجات با رشته کامل | غذایی آبرسان | متعادل و مناسب تأمین الکترولیت
حلیم بادمجان جنوبی | متفاوت ترین صبحانه ی ایرانی با طعمی فراموشنشدنی
