دستور پخت خورش ماست اصفهانی خوشمزه و مجلسی
خورش ماست یکی از غذاهای سنتی و پرطرفدار استان اصفهان است که در دسته غذاهای مجلسی و رسمی قرار میگیرد. این خورش برخلاف نامش، غذای اصلی نیست بلکه بیشتر بهعنوان یک پیشغذا یا دسر در مهمانیهای بزرگ سرو میشود. دستور پخت خورش ماست در نگاه اول ساده به نظر میرسد، اما برای رسیدن به طعمی اصیل و ماندگار باید دقت زیادی در انتخاب مواد اولیه و مراحل پخت به خرج داد. در این مقاله از مجله آشپزی برمن فود، طرز تهیه خورش ماست اصفهانی را به طور کامل و با تمام نکات کلیدی برای شما شرح میدهیم.
تاریخچه و جایگاه خورش ماست در سفره اصفهانیها
خورش ماست از دیرباز در مهمانیها و مراسم عروسی اصفهان جایگاه ویژهای داشته است. این خورش با رنگ زرد زعفرانی و طعمی شیرین، بهعنوان نمادی از تجمل و مهماننوازی شناخته میشود. در گذشته، این خورش فقط توسط آشپزهای حرفهای در مراسم بزرگ تهیه میشد، اما امروزه با آموزشهای دقیق و در دسترس بودن مواد اولیه، هر کسی میتواند دستور پخت خورش ماست را در خانه امتحان کند.
مواد لازم برای تهیه خورش ماست (۴ نفره)
| نام ماده اولیه | مقدار مورد نیاز |
|---|---|
| گوشت گردن یا ماهیچه گوسفند | ۳۰۰ گرم |
| ماست پرچرب و چکیده | ۵۰۰ گرم |
| شکر | ۲۰۰ گرم |
| زعفران دم کرده | ۳ قاشق غذاخوری |
| زرده تخم مرغ | ۲ عدد |
| خلال بادام و پسته | ۵۰ گرم |
| گلاب | ۲ قاشق غذاخوری |
| نمک | به مقدار لازم |
مراحل پخت خورش ماست
1. پخت گوشت
ابتدا گوشت گردن یا ماهیچه را همراه با پیاز، کمی زردچوبه و مقدار کمی آب در قابلمه بریزید و بگذارید کاملا بپزد. زمان پخت گوشت بسته به نوع آن حدود ۲ تا ۳ ساعت خواهد بود. پس از پخت کامل، گوشت را ریش ریش کنید و کنار بگذارید.

2. آماده کردن ماست
ماست چکیده و پرچرب را در ظرفی بزرگ بریزید. زردههای تخم مرغ را اضافه کنید و با همزن دستی یا برقی خوب بزنید تا یکدست و لطیف شود. برای جلوگیری از بریدن ماست، باید آن را به آرامی روی حرارت ملایم قرار دهید.
3. افزودن شکر و زعفران
شکر را کم کم به ماست اضافه کنید و همزمان هم بزنید تا کاملا حل شود. سپس زعفران دم کرده را اضافه کنید تا خورش رنگی طلایی و جذاب پیدا کند. در این مرحله عطر بینظیر زعفران فضای آشپزخانه را پر خواهد کرد.

4. ترکیب گوشت با ماست
گوشت ریش ریش شده را به مخلوط ماست و شکر اضافه کنید. این کار باید با دقت و به آرامی انجام شود تا بافت خورش یکدست باقی بماند. اجازه دهید مواد حدود ۲۰ دقیقه روی حرارت ملایم جا بیفتند.
5. طعم دهی نهایی
در پایان گلاب را اضافه کنید تا طعم و بوی خورش ماست کامل شود. سپس خلال بادام و پسته را روی خورش ریخته و کمی از آن را داخل خورش مخلوط کنید.
6. سرو خورش ماست
خورش ماست معمولا در کاسههای کوچک مجلسی سرو میشود. روی آن را با خلال پسته، بادام و در صورت دلخواه گل محمدی خشک تزیین کنید. این خورش را میتوان بهصورت سرد یا ولرم سرو کرد.

برای خوشرنگتر شدن خورش ماست خود، همین حالا زعفران اصل برمن فود را سفارش دهید.
نکات مهم برای تهیه خورش ماست
- استفاده از گوشت گردن یا ماهیچه بهترین گزینه است زیرا بافت نرمتری به خورش میدهد.
- ماست باید کاملا چکیده و پرچرب باشد تا خورش آب نیندازد.
- زعفران را به مقدار کافی دم کنید تا رنگ طلایی زیبایی به غذا بدهد.
- افزودن گلاب باید در پایان کار باشد تا عطر آن از بین نرود.
- برای تزیین حرفهای، خلال بادام را کمی در گلاب بخیسانید.
ارزش غذایی خورش ماست (هر ۱۰۰ گرم)
| نوع ماده غذایی | مقدار تقریبی |
|---|---|
| انرژی | ۱۶۰ کالری |
| پروتئین | ۷ گرم |
| چربی | ۶ گرم |
| کربوهیدرات | ۱۸ گرم |
| قند | ۱۲ گرم |
جایگزینهای پیشنهادی در دستور پخت خورش ماست
- در صورت نداشتن گوشت گوسفند، میتوان از سینه مرغ استفاده کرد.
- اگر ماست چکیده در دسترس نیست، ماست معمولی را در کیسه پارچهای قرار دهید تا آب اضافی آن خارج شود.
- به جای شکر میتوان از شیره انگور یا عسل استفاده کرد تا خورش سالمتر شود.
خورش ماست و سفرههای ایرانی
این خورش معمولا در کنار غذاهای مجلسی مانند بریانی اصفهان یا پلوهای زعفرانی سرو میشود. ترکیب رنگ و طعم خورش ماست با سفرههای ایرانی هماهنگی خاصی دارد و به همین دلیل است که در بسیاری از مهمانیها، جایگاهی ویژه دارد.
تنوع در تزیین خورش ماست
- استفاده از گل محمدی خشک
- خلال نارنج یا پرتقال خشکشده
- پودر پسته و بادام آسیابشده
- طرحهای سنتی با خلالها روی سطح خورش

برای آشنایی با سایر دستورهای سنتی ایرانی، همین حالا به وبلاگ آشپزی برمن فود سر بزنید.
سوالات متداول درباره خورش ماست
1. آیا خورش ماست یک غذای اصلی است؟
خیر، خورش ماست بیشتر بهعنوان یک پیشغذا یا دسر در مهمانیها سرو میشود.
2. آیا میتوان خورش ماست را از قبل آماده کرد؟
بله، این خورش حتی اگر یک شب در یخچال بماند خوشمزهتر خواهد شد.
3. چه نوع ماستی برای این خورش مناسبتر است؟
ماست چکیده و پرچرب بهترین انتخاب برای رسیدن به بافت غلیظ و لطیف است.
4. آیا خورش ماست باید شیرین باشد؟
بله، خورش ماست اصفهانی بهطور سنتی با شکر تهیه میشود و طعم شیرین دارد.
5. آیا میتوان خورش ماست را رژیمی تهیه کرد؟
بله، با جایگزینی شکر با عسل و استفاده از ماست کم چرب میتوان نسخه سبکتر آن را تهیه کرد.
نتیجهگیری
دستور پخت خورش ماست یکی از ارزشمندترین دستورهای آشپزی سنتی ایران بهویژه اصفهان است. این خورش با طعم شیرین و عطر زعفران و گلاب، انتخابی عالی برای مهمانیها و مجالس رسمی محسوب میشود. با رعایت نکات گفته شده میتوانید در خانه خورشی خوشمزه و مجلسی آماده کنید و مهمانها را شگفتزده سازید.