دستور پخت سمبوسه ویژه جنوب
سمبوسه یکی از غذاهای خیابانی و پرطرفدار در جنوب ایران، به ویژه استان های خوزستان، هرمزگان و بوشهر است. این خوراک خوشمزه و تند که اصالتی هندی دارد، در جنوب ایران با ذائقه محلی تلفیق شده و به شکلی منحصر به فرد پخته می شود. اگر تا به حال عطر سمبوسه های داغی که کنار خیابان های اهواز یا بندرعباس فروخته می شود به مشامتان رسیده باشد، می دانید که این غذا تا چه اندازه دل چسب و وسوسه کننده است.
در این مقاله از مجله آشپزی برمن قصد داریم به طور کامل به دستور پخت سمبوسه ویژه جنوب بپردازیم. از مواد اولیه گرفته تا تکنیک های پیچیدن خمیر، ترکیب ادویه ها، روش پخت و نکات طلایی برای داشتن سمبوسه ای ترد، پرمغز و کاملا جنوبی، همه را برایتان توضیح خواهیم داد.
سمبوسه جنوبی چیست؟
سمبوسه جنوبی ترکیبی است از خمیر نازک یا نان لواش که با مخلوطی از سیب زمینی، سبزیجات، گشنیز تازه، پیاز، سیر، ادویه های تند و گاهی گوشت چرخ کرده یا تن ماهی پر شده و سپس در روغن فراوان سرخ می شود. این غذا معمولا به عنوان یک غذای سریع، میان وعده یا شام سبک سرو می شود و به شدت با سس های تند و لیمو تازه هماهنگ است.
مواد لازم برای تهیه سمبوسه جنوبی (برای ۴ تا ۶ نفر)
در جدول زیر مواد اولیه لازم برای تهیه سمبوسه به سبک جنوبی آورده شده است:
| ماده اولیه | مقدار |
|---|---|
| نان لواش نازک | ۴ تا ۵ عدد بزرگ |
| سیب زمینی | ۳ عدد متوسط (پخته و له شده) |
| پیاز | ۱ عدد درشت خرد شده |
| گشنیز تازه | ۱ پیمانه ساطوری شده |
| سیر تازه | ۲ تا ۳ حبه رنده شده |
| فلفل سبز تند | ۲ عدد خرد شده (اختیاری) |
| رب گوجه فرنگی | ۱ قاشق غذاخوری |
| زردچوبه | ۱ قاشق چای خوری |
| پودر کاری | ۱ قاشق چای خوری |
| نمک | به مقدار لازم |
| فلفل سیاه و قرمز | به مقدار دلخواه |
| روغن مایع | برای سرخ کردن |
| آب لیمو تازه | ۱ قاشق غذاخوری (اختیاری) |
مواد اختیاری برای تنوع
- گوشت چرخ کرده یا تن ماهی
- پنیر پیتزا یا پنیر رنده شده
- نخود یا عدس پخته شده
- سبزی های معطر خشک مانند نعنا یا شنبلیله
مرحله اول: آماده سازی مواد میانی
- ۱. ابتدا سیب زمینی ها را با پوست بپزید، پوست بگیرید و به صورت کامل له کنید.
- ۲. پیاز را خرد کرده و با مقدار کمی روغن در تابه تفت دهید تا طلایی شود.
- ۳. سیر رنده شده، فلفل سبز، زردچوبه، پودر کاری و رب گوجه فرنگی را اضافه کرده و ۲ دقیقه تفت دهید.
- 4. سیب زمینی ها را اضافه کرده و خوب با مواد تفت داده شده مخلوط کنید.
- ۵. گشنیز خرد شده را اضافه کرده و کمی دیگر تفت دهید تا آب مواد کاملا کشیده شود.
- ۶. در صورت تمایل می توانید کمی آب لیمو یا لیمو عمانی پودر شده اضافه کنید.
- ۷. نمک و فلفل را مطابق ذائقه تنظیم کرده و حرارت را خاموش کنید. اجازه دهید مخلوط خنک شود.
مرحله دوم: برش و آماده سازی نان لواش
۱. نان های لواش را به شکل نوارهای مستطیلی با عرض ۱۰ تا ۱۲ سانتی متر برش بزنید.
۲. بهتر است نان ها خیلی خشک یا خیلی نرم نباشند تا هنگام پیچیدن پاره نشوند.
۳. می توانید نان ها را کمی مرطوب کرده و بین دو پارچه نمدار بگذارید تا نرم تر شوند.
مرحله سوم: پیچیدن سمبوسه به سبک مثلثی
۱. یک قاشق از مواد میانی را روی یک سر نوار نان لواش قرار دهید.
۲. نان را به صورت مثلثی از یک سمت تا کنید، به طوری که شکل مثلثی مرتب ایجاد شود.
۳. این کار را ادامه دهید تا به انتهای نوار برسید.
۴. لبه آخر نان را با کمی آرد و آب یا چسب آردی بچسبانید تا باز نشود.
مرحله چهارم: سرخ کردن سمبوسه ها
۱. در یک تابه ی عمیق روغن بریزید و اجازه دهید کاملا داغ شود.
۲. سمبوسه ها را در روغن داغ، به ترتیب بچینید. حرارت باید متوسط رو به بالا باشد تا داخل آن ها هم گرم شود.
۳. هر دو طرف سمبوسه را سرخ کنید تا طلایی و ترد شود.
۴. سمبوسه ها را روی دستمال حوله ای یا کاغذ مخصوص قرار دهید تا روغن اضافی گرفته شود.
مرحله پنجم: سرو سمبوسه جنوبی
سمبوسه جنوبی معمولا داغ و تازه سرو می شود. بهترین همراه ها برای سرو عبارتند از:
- سس تند یا سس گوجه فرنگی خانگی
- لیمو تازه
- ترشی بندری یا مخلوط
- سبزی خوردن یا خیار شور
نکات طلایی در تهیه سمبوسه ویژه جنوب
- استفاده از گشنیز تازه راز اصلی طعم جنوبی این سمبوسه است. از سبزی های دیگر استفاده نکنید.
- رب گوجه فرنگی را حتما تفت دهید تا طعم خامی آن گرفته شود و رنگ بهتری به مواد بدهد.
- از نان لواش ضخیم استفاده نکنید چون سمبوسه سفت می شود. نان های نازک و تازه مناسب تر هستند.
- در سرخ کردن عجله نکنید. حرارت کم باعث نرم شدن نان و حرارت زیاد باعث سوختن آن می شود.
- می توانید سمبوسه ها را در فر یا سرخ کن بدون روغن نیز آماده کنید برای نسخه سالم تر.
طرز تهیه چاشنی مخصوص جنوبی برای کنار سمبوسه
برای کامل شدن تجربه غذا خوردن به سبک جنوب، یک چاشنی ساده و تند نیز می توانید تهیه کنید:
| ماده اولیه | مقدار |
|---|---|
| گوجه فرنگی | ۲ عدد رنده شده |
| سیر | ۱ حبه رنده شده |
| سرکه یا آب لیمو | ۱ قاشق غذاخوری |
| فلفل قرمز | ۱ قاشق چای خوری |
| نمک | به مقدار لازم |
همه مواد را مخلوط کرده و در ظرف کوچک کنار سمبوسه سرو کنید.
ارزش غذایی سمبوسه
سمبوسه غذایی پرکالری است، اما اگر با دقت و در مقدار مناسب مصرف شود، می تواند بخشی از رژیم غذایی سالم باشد. جدول زیر ارزش غذایی تقریبی ۲ عدد سمبوسه معمولی را نشان می دهد:
| ماده | مقدار تقریبی |
|---|---|
| کالری | ۳۰۰ تا ۴۰۰ کیلوکالری |
| چربی | ۱۵ تا ۲۰ گرم |
| کربوهیدرات | ۳۰ تا ۴۰ گرم |
| پروتئین | ۵ تا ۷ گرم |
اگر به دنبال نسخه کم کالری تر هستید، می توانید از نان رژیمی، پخت بدون روغن و پر کردن با سبزیجات بیشتر استفاده کنید.
انواع سمبوسه در ایران و کشورهای دیگر
| کشور یا منطقه | نوع سمبوسه |
|---|---|
| ایران – جنوب | با سیب زمینی، گشنیز، ادویه، تند |
| ایران – شرق | سمبوسه گوشت با زرشک و ادویه ملایم |
| پاکستان و هند | با سیب زمینی، نخود، زنجبیل و ادویه گرام ماسالا |
| کشورهای عربی خلیج فارس | با پنیر، سبزیجات یا گوشت و چاشنی های محلی |
نگهداری و فریز کردن سمبوسه
سمبوسه را می توانید قبل از سرخ کردن فریز کنید. مراحل زیر را دنبال کنید:
۱. سمبوسه ها را پس از پیچیدن، در سینی بچینید و در فریزر بگذارید تا یخ بزنند.
۲. سپس آن ها را در کیسه ی فریزر قرار دهید.
۳. هنگام نیاز، بدون یخ زدایی، آن ها را مستقیم در روغن داغ سرخ کنید.
۴. ماندگاری در فریزر: تا ۱ ماه.
جمع بندی
در این مقاله با دستور پخت سمبوسه ویژه جنوب آشنا شدیم. این غذای خیابانی، تند و خوش طعم از ترکیب سیب زمینی، گشنیز، ادویه های جنوبی و خمیر نازک تهیه می شود و با سرخ شدن در روغن فراوان، به یکی از خوشمزه ترین میان وعده ها تبدیل می شود. با رعایت نکات طلایی گفته شده، می توانید سمبوسه ای درست کنید که از نمونه های خیابانی نیز بهتر باشد.
