شیش انداز اردبیل | خورشت بومی و خوشمزه با ترکیب بادمجان، گردو و رب انار
شیش انداز چیست؟
شیش انداز یکی از غذاهای سنتی و کمتر شناخته شده استان اردبیل است که معمولاً در ماه های سرد سال پخته می شود. این خورشت ترکیبی است از بادمجان سرخ شده، گردوی آسیاب شده و رب انار که طعمی بی نظیر و متفاوت از غذاهای رایج ایرانی دارد.
در گویش محلی نیز این غذا را با نام های شیش انداز، بادمجان خورشت یا حتی شیشی انداز هم می شناسند. با این که غذا بسیار ساده است، اما طعم آن به قدری متفاوت و غنی است که هر کسی یک بار امتحان کند، شیفته اش می شود.
این خورشت از نظر ارزش غذایی بسیار غنی است و ترکیب گردو، بادمجان و رب انار باعث شده یک غذای کامل، مقوی و خوش طعم باشد. شیش انداز اردبیل به خاطر طبع گرم و کالری مناسب، بیشتر در فصل زمستان یا روزهای سرد سال تهیه می شود تا بدن را گرم و انرژی بخش کند.
مواد لازم برای تهیه شیش انداز اردبیلی
| مواد اولیه | مقدار |
|---|---|
| بادمجان قلمی | ۴ عدد |
| گردو آسیاب شده | ۱ لیوان |
| رب انار ترش یا ملس | ۳ قاشق غذاخوری |
| پیاز متوسط | ۱ عدد |
| روغن، نمک، زردچوبه | به مقدار لازم |
| انتخابی: رب گوجه یا سیر کوبیده | ۱ قاشق غذاخوری |
طرز تهیه شیش انداز اصیل اردبیل
مرحله ۱: آماده سازی بادمجان
بادمجان ها را پوست گرفته، به صورت طولی یا حلقه ای برش بزنید و کمی نمک روی آنها بپاشید. اجازه دهید حدود ۱۵ دقیقه بمانند تا تلخی بادمجان گرفته شود. سپس سطح بادمجان ها را خشک کرده و در روغن سرخ کنید تا طلایی و نرم شوند.
اگر غذا را سالم تر می خواهید، می توانید بادمجان ها را در فر یا سرخ کن بدون روغن بپزید.
مرحله ۲: تفت دادن گردو
گردوی آسیاب شده را در یک تابه خشک و با حرارت ملایم کمی تفت دهید. این کار باعث می شود روغن طبیعی گردو خارج شود و طعم خورشت چند برابر خوشمزه تر شود. مراقب باشید گردو نسوزد، چون طعم تلخ پیدا می کند.
مرحله ۳: ترکیب مواد
پیاز خرد شده را تا طلایی شدن تفت دهید. سپس گردو را به آن اضافه کنید و بعد از یک دقیقه، رب انار را بیفزایید. مخلوط باید چند دقیقه بجوشد تا گردو، رب و پیاز کاملاً یکدست و خوش عطر شوند.
اگر اهل سیر هستید، در همین مرحله کمی سیر کوبیده اضافه کنید.
مرحله ۴: پخت نهایی
بادمجان های سرخ شده را در قابلمه بچینید و مخلوط گردو و رب انار را روی آنها بریزید. یک لیوان آب جوش اضافه کنید و اجازه دهید خورشت با شعله ملایم حدود ۳۰ تا ۴۵ دقیقه آرام آرام جا بیفتد.
هرچه خورشت بیشتر و آرام تر بجوشد، رنگ آن تیره تر و طعمش بهتر خواهد شد.
طعم، طبع و ویژگی های شیش انداز
- طعم: ترش، شیرین یا ملس (بسته به نوع رب انار)
- طبع: معتدل و کمی مایل به گرم
- رنگ: قهوه ای تیره تا مایل به قرمز
- نوع غذا: گیاهی و بدون گوشت، اما امکان افزودن گوشت یا مرغ وجود دارد
شیش انداز ترکیبی از سه عنصر اصلی آشپزی سنتی اردبیل است:
گردو، رب انار و بادمجان. هر سه این مواد ذاتاً طعم قوی و لایه دار دارند و کنار هم یک خورشت کامل با عمق طعم فراوان ایجاد می کنند.
خواص غذایی شیش انداز اردبیل
گردو
- سرشار از اسید های چرب امگا ۳
- تقویت کننده حافظه و سیستم عصبی
- مفید برای قلب و عروق
بادمجان
- کم کالری
- غنی از فیبر و مناسب گوارش
- حاوی آنتی اکسیدان های طبیعی
رب انار
- ضد التهاب
- مفید برای کبد
- کمک کننده به کاهش فشار خون
این خورشت بدون گوشت، اما فوق العاده سیر کننده است و برای افرادی که گیاه خوار یا رژیمی هستند، گزینه ای عالی به شمار می رود.
بهترین زمان مصرف شیش انداز
| زمان مصرف | توضیح |
|---|---|
| ناهار یا شام زمستانی | مناسب برای روزهای سرد همراه با نان یا برنج |
| مهمانی های سنتی | سرو در کنار دلمه، کوکو سبزی و سایر غذاهای محلی |
| رژیم های گیاه خواری | یک وعده کامل، مقوی و خوش عطر |
فوت و فن های حرفه ای برای شیش انداز جاافتاده و خوش رنگ
استفاده از گردوی تازه
گردوی کهنه یا داخل فریزر مانده، طعم تند و تلخ دارد و باعث خراب شدن طعم خورشت می شود.
انتخاب رب انار باکیفیت
رب انار ترش مزه اصلی خورشت را تشکیل می دهد. اگر رب انار شما خیلی ترش است، مقدار کمی شکر اضافه کنید.
بادمجان با پوست یا بدون پوست؟
در نسخه اردبیلی معمولاً بادمجان را کاملاً پوست می گیرند، اما اگر می خواهید غذا فرم خود را حفظ کند، می توانید کمی از پوست را نگه دارید.
افزودن گوشت
اگر نسخه پرملات تر می خواهید، ۱۵۰ گرم گوشت چرخ کرده سرخ شده یا چند تکه فیله مرغ اضافه کنید. اما نسخه اصیل کاملاً گیاهی است.
غلظت خورشت
شیش انداز نباید خیلی پر آب باشد. غلظت ایده آل آن باید شبیه خورشت فسنجان غلیظ و لعاب دار باشد.
جهت تهیه انواع ادویه های تازه و با کیفیت به فروشگاه برمن فود سر بزنید
سوالات متداول
آیا شیش انداز اردبیل بدون گوشت تهیه می شود؟
بله. نسخه اصیل کاملاً گیاهی است، اما در برخی مناطق گوشت یا مرغ نیز به آن افزوده می شود.
می توان از رب انار خانگی استفاده کرد؟
بله، رب انار خانگی طعم طبیعی تر و خوش ترمز تری به خورشت می دهد.
آیا این غذا را با نان هم می توان خورد؟
کاملاً بله!
شیش انداز با نان سنگک، بربری یا حتی نان تافتون فوق العاده خوشمزه است. البته با برنج نیز کامل و رسمی تر سرو می شود.
مدت زمان لازم برای جا افتادن؟
حدود ۴۵ دقیقه کافی است، اما اگر یک ساعت آرام آرام بجوشد، خوشمزه تر می شود.
جمع بندی
شیش انداز اردبیل یک خورشت ساده اما بسیار خوش طعم است که ریشه در آشپزی اصیل شمال غرب ایران دارد. ترکیب بادمجان سرخ شده، گردوی تازه و رب انار باعث خلق طعمی متفاوت، غنی و کاملاً محلی می شود.
اگر به دنبال یک غذای سنتی خوشمزه، گیاهی و مقوی هستید، شیش انداز یکی از بهترین انتخاب هاست. امتحانش کنید تا شما هم مثل اهالی اردبیل عاشق طعم جذاب و منحصر به فرد آن شوید.
مطالب پیشنهادی برمن فود:
- طرز تهیه تنورچه بلوچی | غذای محلی سیستان و بلوچستان
- طرز تهیه قلیه مرغ جنوبی| غذای لذیذ جنوبی با طعمی خاص
- طرز تهیه خورش کدو حلوایی مجلسی شیرازی | شیرین و خوشمزه
- طرز تهیه کوفته تبریزی مجلسی مرحله به مرحله + فوت و فن اصیل
- طرز تهیه آش سورانه کرمانشاه | دستور پخت کامل آش محلی و سنتی کرمانشاهی
- طرز تهیه کشک بادمجان خوشمزه و مجلسی؛ با طعم اصیل و عطر نعناع داغ ایرانی
